5°’nin altındaki bir skolyometre değeri genellikle düşük kabul edilir. 7°, tarama programlarının çoğunun bir kişiyi sağlık uzmanına yönlendirmek için kullandığı eşiktir. Bunlar tarama kılavuzlarıdır — teşhis değildir ve omurga eğriliğinin kendisinin ölçüsü de değildir.
Skolyometre gövde rotasyon açısını (ATR) kaydeder: kişi öne eğildiğinde gövdenin bir tarafının diğerinden ne kadar yükseldiğini. Omurganın kendisini değil, sırtın yüzeyindeki rotasyonu ölçtüğü için, bir değer en iyi şekilde “ileri değerlendirme gerekli mi” sorusuna dair bir işaret olarak anlaşılır — omurgayı tarif eden bir sayı olarak değil.
Bir bakışta skolyometre değer aralıkları
| Değer | Yaygın yorumu | Olağan sonraki adım |
|---|---|---|
| 0°–4° | Düşük; küçük asimetriler genel toplumda yaygındır | Özellikle büyüme atakları boyunca rutin izlemi sürdürün |
| 5°–6° | Dikkat edilmeyi hak eder; eğriliklerin daha zor görüldüğü fazla kilolu çocuklarda alışılmış yönlendirme noktasıdır | Dikkatlice yeniden ölçün; uzman değerlendirmesini düşünün |
| 7° ve üzeri | Tarama programlarında yaygın olarak kabul edilen yönlendirme eşiği | Uzman değerlendirmesi isteyin |
| 2° veya daha fazla artış | Mutlak değerden bağımsız olarak bir ilerleme işareti | Uzman değerlendirmesi isteyin |
7° neden olağan yönlendirme noktası?
Tarama eşikleri bir denge meselesidir. Yönlendirme sınırı çok düşük tutulursa çok sayıda sağlıklı çocuk gereksiz görüntülemeye gönderilir; çok yüksek tutulursa erken müdahaleden fayda görecek eğrilikler gözden kaçar. Tarama programlarının çoğu, işleyen bir denge olarak 7° civarında karar kılmıştır; eğriliğin daha kolay gizlendiği fazla kilolu çocuklarda ise 5° kullanılır. Türkiye’de resmî bir derece eşiği belirleyen bir düzenleme bulunmamaktadır; buradaki değerler uluslararası tarama literatüründen gelir. Programlar ve klinisyenler biraz farklı sınırlar kullanabilir ve sonuçlar yaşa, iskelet olgunluğuna, eğrilik tipine ve ölçümün tutarlılığına göre değişir.
Bir ölçümün söylemediği şeyler
- Cobb açısı değildir. Cobb açısı röntgen üzerinde ölçülür ve teşhis ölçümüdür. ATR ile Cobb açısı ilişkilidir ama birbirinin yerine geçmez — skolyometrenin neyi ölçtüğüne bakın.
- Bir şiddet derecesi vermez. 9°’lik bir değer “orta derecede skolyoz” demek değildir; değerlendirilmek için bir gerekçedir.
- Skolyozu dışlamaz. Düşük bir değerin yanında görünür bir asimetri, sırt ağrısı ya da ailede skolyoz öyküsü varsa yine de uzman değerlendirmesi gerekir.
- Tek başına ilerleme riski hakkında bir şey söylemez. Yaş, iskelet olgunluğu ve büyüme evresi tek bir sayıdan daha ağır basar.
Eğilim, sayının kendisinden daha önemlidir
Tek bir ölçüm anlık bir görüntüdür. Aynı yöntemle, aynı kişi tarafından, düzenli aralıklarla alınmış bir dizi ölçüm çok daha bilgilendiricidir. Birkaç ay içinde istikrarlı biçimde yükselen bir ATR, tek tek ölçümler hâlâ düşük görünse bile anlamlıdır — bir kez sıçrayıp sonra eski düzeyine dönen bir değer ise büyük olasılıkla değişimi değil tekniği yansıtır. Tarihi, ölçülen bölgeyi ve ölçen kişiyi kaydetmek bu yüzden birkaç saniyeye değer. Teknik için skolyometrenin nasıl kullanıldığına bakın.
Çocuklarda ve yetişkinlerde ölçümler
Çocuklarda ve ergenlerde asıl mesele büyüme sırasındaki ilerlemedir; bu nedenle ölçümler daha sık tekrarlanır — büyüme atağı boyunca yaklaşık iki-dört haftada bir — ve yükselen bir eğilim hızla ele alınır. Yetişkinlerde iskelet büyümesi tamamlanmıştır ve değişim genellikle büyümeye değil dejeneratif etkenlere bağlı olarak daha yavaştır; aylık izlem çoğunlukla yeterlidir ve sayının yanında belirtilere de dikkat edilir. Her iki durumda da yukarıdaki yönlendirme eşikleri, bir uzmanla yapılacak görüşmenin başlangıç noktasıdır; o görüşmenin yerine geçmez.
Ne zaman uzman değerlendirmesi istenmeli?
Ölçüm yönlendirme eşiğine ulaşıyorsa, ölçümler zaman içinde yükseliyorsa ya da omuz yüksekliklerinde eşitsizlik, belirginleşmiş bir kürek kemiği, asimetrik bir bel hattı veya öne eğilmede görünen bir kaburga çıkıntısı fark ediyorsanız değerlendirme isteyin. Sonuçlar ve uygun yaklaşım kişiden kişiye değişir; bir ölçümün belirli bir kişi için ne anlama geldiğini ortaya koymanın yolu uzman muayenesidir.
Scoliometer App’i indirin
iPhone ve Android’de mevcuttur.
75’ten fazla ülkede klinisyenlerin ve ailelerin güvendiği uygulama.
Sık sorulan sorular
- Normal bir skolyometre değeri nedir?
- 5°’nin altı genellikle düşük kabul edilir. Küçük gövde asimetrileri yaygındır; bu yüzden bir sırtın taramada olağan sayılması için 0° gerekmez.
- 5 derecelik bir skolyometre değeri sorun mudur?
- Tek başına hayır. Dikkatlice yeniden ölçmek ve uzman değerlendirmesini düşünmek için bir gerekçedir — ayrıca fazla kilolu çocuklarda alışılmış yönlendirme noktasıdır.
- 7 derecelik bir skolyometre değeri ne anlama gelir?
- Tarama programlarının çoğunun uzman değerlendirmesine yönlendirmek için kullandığı eşik 7° civarındadır. Bu, skolyoz olduğunu değil, ileri muayenenin gerekli olduğunu gösterir.
- Skolyometre değeri Cobb açısına eşit midir?
- Hayır. ATR sırtın yüzeyinden ölçülür; Cobb açısı röntgen üzerinde ölçülür. Yüksek ATR genellikle daha büyük bir eğrilikle birlikte görülür, ama bu ilişki yaklaşıktır ve kişiden kişiye değişir.
- Ölçümler arasında değer yükselirse ne olur?
- 2° veya daha fazla artış, mutlak değer hâlâ düşük görünse bile uzman değerlendirmesini gerektirir. Önce tekniğin aynı olduğunu doğrulayın, sonra değerlendirme isteyin.
İlgili rehberler
- ATR ile Cobb açısı — bir skolyometre değeri neden eğrilik ölçümü değildir.
- Skolyometre nasıl kullanılır? — ölçümleri zaman içinde karşılaştırılabilir kılan teknik.
- Adams öne eğilme testi — tarama pozisyonu ve gözlemcinin neye baktığı.
- Skolyometre nedir? — araç ve ölçüm açıklanıyor.
Kaynak: van West HM, Herfkens J, Rutges JPHJ, ve ark. The smartphone as a tool to screen for scoliosis, applicable by everyone. European Spine Journal 2022;31:990–995. Bu araştırma, akıllı telefon tabanlı ATR taramasını bir yöntem olarak değerlendirmiş, herhangi bir uygulamayı ayrıca incelememiştir.